नेपाल अपाङ्ग महिला संघ (NDWA) को आयोजनामा विश्वव्यापी पहुँचयुक्त डिजाइन (Universal Design), अपाङ्गता तथा पहुँचयोग्यतासम्बन्धी एकदिने कार्यशाला २०८३ असोज ७ गते काठमाडौंमा सम्पन्न भएको छ। तारकेश्वर र बूढानीलकण्ठ नगरपालिकाका नगरपालिका तथा वडा तहमा कार्यरत १४ जना इन्जिनियरहरूको सहभागितामा कार्यशाला आयोजना गरिएको थियो।
सार्वजनिक पूर्वाधारको योजना, डिजाइन, निर्माण, पुनर्निर्माण तथा अनुगमन प्रक्रियामा अपाङ्गता समावेशीकरण र पहुँचयोग्यतालाई एकीकृत गर्न सहभागीहरूको प्राविधिक क्षमता अभिवृद्धि गर्नु कार्यशालाको मुख्य उद्देश्य रहेको थियो।
कार्यशालामा अन्तरक्रियात्मक प्रस्तुति, छलफल तथा व्यावहारिक समूहगत अभ्यासमार्फत अपाङ्गता समावेशी तथा विश्वव्यापी पहुँचयुक्त डिजाइनका सिद्धान्त, पहुँचयोग्यतासम्बन्धी प्राविधिक मापदण्ड, पहुँचयोग्यता परीक्षण (Accessibility Audit) प्रक्रिया, प्रतिवेदन तयारी तथा व्यावहारिक इन्जिनियरिङ समाधानका विषयमा छलफल गरिएको थियो।
विशेषगरी सार्वजनिक पूर्वाधारको सम्पूर्ण पहुँच शृङ्खला सुनिश्चित गर्ने विषयमा जोड दिइएको थियो। संरचनासम्म पुग्ने बाटो, प्रवेशद्वार, भित्री आवागमन, सेवा कक्ष, शौचालय तथा पार्किङलगायतका सुविधाहरू पहुँचयोग्य हुनुपर्ने आवश्यकताबारे सहभागीहरूलाई जानकारी प्रदान गरिएको थियो। पहुँचयोग्यता प्रवेशद्वारमा र्याम्प निर्माण गर्नमा मात्र सीमित नभई अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले सार्वजनिक संरचनामा सहज रूपमा पुग्न, आवतजावत गर्न र सेवा तथा सुविधाहरू प्रयोग गर्न सक्ने वातावरण सुनिश्चित गर्नु हो भन्ने विषयलाई प्राथमिकताका साथ उठाइएको थियो।
कार्यशालाले सार्वजनिक पूर्वाधार निर्माणको प्रारम्भिक योजना तथा डिजाइन चरणदेखि नै पहुँचयोग्यताका सिद्धान्तहरू समावेश गर्नुपर्ने महत्त्वलाई जोड दिएको थियो। यसले भौतिक तथा वातावरणीय अवरोध न्यूनीकरण गर्दै अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूले सार्वजनिक पूर्वाधार तथा नगरपालिका सेवाहरू सुरक्षित, स्वतन्त्र र सम्मानजनक रूपमा उपयोग गर्न सक्ने वातावरण निर्माणमा सहयोग पुर्याउने अपेक्षा गरिएको छ।
कार्यशालामा सहभागी इन्जिनियरहरूले प्राप्त ज्ञान तथा सीपलाई आ–आफ्नो कार्यक्षेत्रमा प्रयोग गर्दै नगरपालिका पूर्वाधार विकासका क्रममा पहुँचयोग्यता र विश्वव्यापी पहुँचयुक्त डिजाइनका सिद्धान्तहरू समावेश गर्न सक्दो प्रयास गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।
सार्वजनिक पूर्वाधारलाई सबैका लागि पहुँचयोग्य, समावेशी र अपाङ्गतामैत्री बनाउन स्थानीय तहका प्राविधिक जनशक्तिको क्षमता अभिवृद्धि महत्त्वपूर्ण रहेको छ। यस प्रकारका प्रयासले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरूको सार्वजनिक सेवा तथा सुविधामा समान पहुँच सुनिश्चित गर्न योगदान पुर्याउने विश्वास लिइएको छ।