Disability Talks

आत्महत्याका धेरैजसो कारक मानसिक रोगसँग जोडिए पनि यसको बहुआयामिक पक्षलाई ‘बायो साइकोलोजिकल मोडल’ बाट विश्लेषण गर्नुपर्ने हुन्छ । डिप्रेसनजस्तो मनोदशाबाट गुज्रिरहेको व्यक्तिले संसारलाई कसरी र कुन हदसम्म अन्धकार देख्छ भनेर विविध पक्षलाई केलाउँदा यसलाई पृष्ठपोषण गरिरहेका आर्थिक, सामाजिक, राजनीतिक तथा स्वास्थ्य सेवाप्रवाहका विभिन्न पाटा हेर्नुपर्छ ।

२० भदौ, काठमाडौं । रसुवाको आमाछोदिङमो गाउँपालिका–२ का वडाध्यक्ष लाक्पा कामी तामाङ सुनाइ तथा बोलीमा समस्या भएका आफ्ना ९ वर्षका छोरा पढाउने विद्यालय खोज्दै गत हप्ता काठमाडौं आइपुगे ।

चिनजानका व्यक्ति मार्फत राष्ट्रिय बहिरा महासंघको लाजिम्पाटस्थित कार्यालय पुगेका उनले जिल्लामा यस्ता बालबालिका पढाउने विद्यालय नहुँदा छोरालाई ९ वर्षसम्म घरमै राख्नुपरेको बताए ।

५४ वर्षीय भोजराज श्रेष्ठका दुई गोडा र एक हात चल्दैन।

उनले थाहा पाउने भएदेखि नै उनी अरू मानिसभन्दा फरक थिए।

त्यही फरक देखेर धेरैले उनलाई सोध्थे- अशक्त भएर के गर्न सक्छस्?

यो प्रश्न उनले १० वर्षअघिसम्म पनि सुन्थे। प्रश्न सुनेर उनलाई डर लाग्थ्यो। आफ्ना हातगोडा नचलेको भन्दा पनि मान्छेहरूले गर्ने अमानवीय व्यवहारले उनलाई त्रसित बनाउँथ्यो।

हामीसँग केही लुकेका छन्
तपाईं जस्तै प्रतिभा।

प्रकृति भट्टराईलाई यो कविता आफ्नै जीवनको अनुभवले फुराएको हो। उनका दुवै खुट्टा चल्दैनन्। हिँडडुलको स्थायी सहारा ह्विलचेयर हो।

१६ चैत, काठमाडौं। राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगका अध्यक्ष तपबहादुर मगरले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुलाई न्यायको पहुँचमा पुर्‍याउन स्थानीय तहले भूमिका खेल्नुपर्ने बताएका छन् ।

बिहीबार ‘अपाङ्ता भएका व्यक्तिहरुको न्यायमा पहुँचका अवरोध पहिचानसम्बन्धी अध्ययन’ प्रतिवेदन सार्वजनिक कार्यक्रममा बोल्दै अध्यक्ष मगरले अपाङ्गता भएका व्यक्तिहरुलाई न्याय दिलाउनका लागि स्थानीय तहहरुले भूमिका खेल्नुपर्ने बताएका हुन् ।

काठमाडौँ । नेपाल अपांग महिला संघले स्थानीय सरकार समक्ष आर्थिक वर्ष २०८०-०८१ को नीति तथा कार्यक्रम योजनामा अपाङ्गता भएका महिलाहरूको सवाल सम्बोधन गर्न माग गरेको छ ।

राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले शिक्षक सेवा आयोगले लिएको परीक्षा उत्तीर्ण गरेर स्थायी नियुक्तपत्र लिएकी दृष्टिविहीन शिक्षकलाई हाजिर नगराउनुको कारण माग गरेको छ। चितवनको चनौली घर भएकी पूर्ण दृष्टिविहीन संगीता पराजुलीले गत पुस १० गते शिक्षक सेवा आयोगले लिएको परीक्षा उत्तीर्ण गरेकी थिइन्। परीक्षामा उत्तीर्ण गरेपछि रोल नम्बरका आधारमा उनको नियुक्ति रामेछाप जिल्लामा भएको थियो।

जुम्लामा ३१ ओैं अन्तर्राष्ट्रिय अपाङ्गता दिवस मनाइएको छ। कर्णाली प्रदेशसभा (क) का सांसद देवेन्द्र बहादुर शाहीको प्रमुख आतिथ्यमा र अपाङ्ग पुर्न स्थापना केन्द्र जुम्लाका अध्यक्ष रामकृष्ण न्यौपानेको अध्यक्षतामा अपाङ्गता दिवस मनाइएको हो।

स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्यामन्त्री भवानीप्रसाद खापुङले अपाङ्गता भएका व्यक्तिलाई सम्मानजनक र सहभागितामूलक जीवन सुनिश्चित गर्ने दायित्व राज्यको भएको बताएका छन् ।

अपाङ्गता भएका व्यक्तिको ३१ औँ अन्तर्राष्ट्रिय दिवसका अवसरमा आज स्वास्थ्य सेवा विभागको इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले यहाँ आयोजना गरेको अन्तरक्र्रियामा शुभकामना सन्देश दिँदै उनले समावेशी नभएको समाज कहिल्यै सभ्य र विकसित नहुने बताए ।

ज्ञान प्रविधिको विकासले विश्व एउटा सानो गाउँजस्तै बन्न पुगेको छ । नवप्रवर्तन प्रविधिले विशेष गरी अपांगता भएका व्यक्तिहरूको जीवनको स्तरोन्नतिमा झनै ठूलो प्रभाव पारेको छ । गुगल मिट, जुम जस्ता सफ्टवेयरले ह्वीलचेयर प्रयोगकर्ताहरूको दैनिकीलाई निकै सघाएका छन् ।

प्रधानमन्त्री शेरबहादुर देउवाले अपाङ्गता भएका व्यक्तिको हक अधिकारको संरक्षण र सम्वद्र्धन गर्दै उनीहरूलाई राज्यबाट प्रदान गरिने सेवा सुविधामा सहज र प्राथमिकतायुक्त पहुँच सुनिश्चित गर्नु सबैको साझा दायित्व भएको बताएका छन् ।

२९ कात्तिक, धनकुटा । प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभा निर्वाचनका लागि मतदाता शिक्षा धमाधम भइरहेको छ ।

तर, अपाङ मैत्री मतदाता शिक्षा नहुँदा अपाङता भएका मतदाताले समस्या भएको गुनासो गरेका छन् । सांकेतिक भाषा शिक्षक तथा अपांग सेवा संघका सल्लाहकार श्रवणलाल राईले अपांगमैत्री निर्वाचन शिक्षा नभएको गुनासो आएको बताए ।